carnaval

 

Morgen mijn eerste voorleessessie van dit jaar.

Op uitnodiging van de Servaisacademie, afdeling woord, een reeks gedichtjes omtrent carnaval.

Een deel hiervan zijn kyoka's (zie uitleg onderaan)

Leuke opdracht.

De gitaarklas van Johan Van Den Bossche speelt leuke liedjes, ik krijg twee voorleesmomenten.

Het verslag schrijf ik daarna! 

carnaval

winterstation

op het doorregend perron

verschijnen plotseling

van overal, van nergens

vreemd geklede reizigers

vandaag carnaval

vrolijk opent het meisje

haar doosje make-up.

oogschaduw, poeder, lipstick-

de reizigers kijken steels

ochtend, carnaval

hij verft zijn lippen knalrood

en stapt in een japon

van onbedaarlijk blauw

zo treedt hij uit het duister

ik tooi mijn lichaam
met tekens van oranje

kobaltblauw mijn mond

en hagelwit mijn tanden 

rood de neus van een clown

there's something 

in the air! in het café

zoent een dame 

haar twee roze poedels

en ook elke klant

nicole van overstraeten

TANKA/ KYOKA

Wellicht de oudste dichtvorm van Japan is de Waka. Dit werd later ook wel Tanka (kort gedicht) genoemd. Deze dichtvorm werd al beoefend in de Tempyôperiode (729-749), de periode ten tijde van keizer Shômu (724-749).

Halverwege de Heianperiode (794-1192), als ook de literatuur een hoogtepunt beleeft, wordt deze dichtvorm zeer populair bij de hofadel en priesters.

De waka is een dichtvorm, bestaande uit 5 regels van resp. 5, 7, 5, 7, 7 lettergrepen. Deze 31 lettergrepige dichtvorm is heel uniek en wordt beschouwd als één van Japans belangrijkste originele literaire vormen. In deze dichtvorm doet suggestie het gedicht uitgebreider lijken.

De Kyoka is in feite identiek aan de waka d.w.z. ook 31 lettergrepen, maar de inhoud was grappig (Kyoka betekent ook "gek gedicht").

 

TORII

A torii (鳥居, lit. bird abode), is a traditional Japanese gate most commonly found at the entrance of or within a Shinto shrine, where it symbolically marks the transition from the profane to the sacred. The function of a torii is to mark the entrance to a sacred space. For this reason, the road leading to a Shinto shrine (sandō) is almost always straddled by one or more torii, which are therefore the easiest way to distinguish a shrine from a Buddhist temple. 

If the sandō passes under multiple torii, the outer of them is called ichi no torii (一の鳥居^?, first torii). The following ones, closer to the shrine, are usually called, in order, ni no torii (二の鳥居^?, second torii) and san no torii (三の鳥居^?, third torii). Other torii can be found farther into the shrine to represent increasing levels of holiness as one nears the inner sanctuary (honden), core of the shrine. A rope was tied from one post to the other to mark the border between the outside and the inside, the sacred and the mundane

in het dennenbos

de rode poort naar het schrijn

het sneeuwde vannacht

smetteloze sneeuw 

drie torii van vermiljoen

het touw wijst de weg 

het sneeuwde vannacht

hier hangen touwen, vanaf 

dit punt moet je gaan

aan deze torii

start de weg naar de hemel

maar niemand op pad

onder deze poort

eindigt de realiteit

komen de kami 

Louis Calaferte, Haikai du jardin, herfsthaiku

In dit literair-filosofisch werk, onder redactie van Roland Duhamel, een interessant artikel ontdekt, vertaald door Tineke Kingsma- Eijgendaal: Haikai du jardin, van de Franse auteur Louis Calaferte (14 juli 1924, Turijn, 2 mei 1994, Dijon).

Het is, naar ik meen, een hoofdstuk uit een boek over tuinieren, maar waarin de auteur dieper ingaat op het wezen van de haiku. Fijn, dat mijn kennis over haiku weer eens is opgefrist, want moderne en westerse haiku wijken soms erg af van de klassieke haiku. Ook in de aantekeningen diepzinnige opmerkingen ontdekt.   

Ik onthou, dat in pure Zen-traditie het loslaten van het eigen individuele ik een van de basisattitudes is bij het schrijven van haiku.

'Sleutelwoorden om de innerlijke houding van de haiku-dichter te karakteriseren zijn: sokutenkyoshi of het heelal als maatstaf nemen en niet het eigen ik; sanzishi of zichzelf vergeten, zich losmaken van het eigen ik en shasei, het afbeelden van de buitenwereld zoals die echt met de zintuigen wordt waargenomen, zonder verfraaiing of bedachte toevoegingen (wat niet hetzelfde is als emotieloos registreren, zonder empathie)'

Ik lees en herlees het artikel en hoop dat ik in de haiku die ik spontaan neerkriebelde een paar uurtjes later, toen ik Pipo buitenliet en voelde hoe zachte lucht de keuken binnenstroomde (het gevolg van de opwarming van de aarde, tot nu toe bleven de temperaturen erg mild deze herfst) het heelal als maatstaf heb genomen.

door het open raam

vloeit mild de maand november

geurend naar herfst

Spontaan zette ik deze haiku om in het Engels: 

the open window

november enters gently

smelling like autumn

Misschien heb ik toch 1 ding fout gedaan: ik dicht de maand november de eigenschap toe mild te zijn, wat kan geinterpreteerd worden als een lichte vorm van personificatie, waarbij de natuur wordt vermenselijkt - en het moet net andersom! 

Oef, niet zo makkelijkk, een goeie haiku schrijven!