zondag 6 december 2015

TORII



A torii (鳥居, lit. bird abode), is a traditional Japanese gate most commonly found at the entrance of or within a Shinto shrine, where it symbolically marks the transition from the profane to the sacred. The function of a torii is to mark the entrance to a sacred space. For this reason, the road leading to a Shinto shrine (sandō) is almost always straddled by one or more torii, which are therefore the easiest way to distinguish a shrine from a Buddhist temple. 

If the sandō passes under multiple torii, the outer of them is called ichi no torii (一の鳥居?, first torii). The following ones, closer to the shrine, are usually called, in order, ni no torii (二の鳥居?, second torii) and san no torii (三の鳥居?, third torii). Other torii can be found farther into the shrine to represent increasing levels of holiness as one nears the inner sanctuary (honden), core of the shrine. A rope was tied from one post to the other to mark the border between the outside and the inside, the sacred and the mundane





in het dennenbos
de rode poort naar het schrijn
het sneeuwde vannacht



smetteloze sneeuw 
drie torii van vermiljoen
het touw wijst de weg 



het sneeuwde vannacht
hier hangen touwen, vanaf 
dit punt moet je gaan



aan deze torii
start de weg naar de hemel
maar niemand op pad



onder deze poort
eindigt de realiteit
komen de kami 


zondag 15 november 2015

Louis Calaferte, Haikai du jardin, herfsthaiku


In dit literair-filosofisch werk, onder redactie van Roland Duhamel, een interessant artikel ontdekt, vertaald door Tineke Kingsma- Eijgendaal: Haikai du jardin, van de Franse auteur Louis Calaferte (14 juli 1924, Turijn, 2 mei 1994, Dijon).























Het is, naar ik meen, een hoofdstuk uit een boek over tuinieren, maar waarin de auteur dieper ingaat op het wezen van de haiku. Fijn, dat mijn kennis over haiku weer eens is opgefrist, want moderne en westerse haiku wijken soms erg af van de klassieke haiku. Ook in de aantekeningen diepzinnige opmerkingen ontdekt.   

Ik onthou, dat in pure Zen-traditie het loslaten van het eigen individuele ik een van de basisattitudes is bij het schrijven van haiku.

'Sleutelwoorden om de innerlijke houding van de haiku-dichter te karakteriseren zijn: sokutenkyoshi of het heelal als maatstaf nemen en niet het eigen ik; sanzishi of zichzelf vergeten, zich losmaken van het eigen ik en shasei, het afbeelden van de buitenwereld zoals die echt met de zintuigen wordt waargenomen, zonder verfraaiing of bedachte toevoegingen (wat niet hetzelfde is als emotieloos registreren, zonder empathie)'

Ik lees en herlees het artikel en hoop dat ik in de haiku die ik spontaan neerkriebelde een paar uurtjes later, toen ik Pipo buitenliet en voelde hoe zachte lucht de keuken binnenstroomde (het gevolg van de opwarming van de aarde, tot nu toe bleven de temperaturen erg mild deze herfst) het heelal als maatstaf heb genomen.






door het open raam
vloeit mild de maand november
geurend naar herfst



Spontaan zette ik deze haiku om in het Engels: 

the open window
november enters gently
smelling like autumn


Misschien heb ik toch 1 ding fout gedaan: ik dicht de maand november de eigenschap toe mild te zijn, wat kan geinterpreteerd worden als een lichte vorm van personificatie, waarbij de natuur wordt vermenselijkt - en het moet net andersom! 

Oef, niet zo makkelijkk, een goeie haiku schrijven! 




maandag 28 september 2015

verslag 34ste haikudag, workshop groep 1

Chiyo-ni standing beside a well. This woodcut by Utagawa Kuniyoshi illustrates her most famous haiku: finding a bucket entangled in the vines of a morning glory, she will go ask for water rather than disturb the flower.

morning glory! the well bucket-entangled, I ask for water  
(trans. Donegan and Ishibashi)




haiku verbindt het kleine met het grote

haiku brengt het heelal in beweging 

haiku zit vol tegenstellingen, is geheimzinnig

en soms spannend als een thriller

 
in haiku reis je in een oogwenk 

van het profane naar het sacrale

je krijgt een intitiatie van het heilige

in haiku verdwijn je als persoon

in haiku hoor je de stilte


haiku schenkt je de bijzondere schoonheidservaring van de kleur rood

een haiku zindert en vibreert

een haiku zomert

een haiku brengt je naar de top

een haiku is grandioos 


en dat was het dan



dit gedicht kwam tot stand dank zij de aandachtige suggesties van marcus, maria, annie, hilde, regine, roland, pol, elias, jean-marie...

met dank! 


dinsdag 8 september 2015

zeven theegedichten





in het nieuwe huis
presenteert zij stijlvol
de antieke glaasjes


op visite bij tia
hoe gracieus presenteert zij
thee in craquelé


une maison de thé
je schenkt in - zoals het hoort
een kopje kukicha


ijsgekoelde thee
longdrinks are forever
pour l’éternité


drink jij teepeetea?
mijn dreamcatcher zal spoedig
je dromen vangen 

variante:
 
drink jij teepeetea?
jouw dreamcatcher zal spoedig
mijn dromen vangen


ontwaken bij
het getingel van de kusttram
de geur van muntthee


avond in oostende
de lichtjes van de kusttram
in mijn kopje thee


kopje thee drinken
in het park van mariemont
kijk, als een dame

een ceder uit libanon
kijkt monkelend toe, knipoogt

maandag 7 september 2015

aylan



de foto van de verdronken aylan bleef me achtervolgen. ik droomde van aylan, ik knuffelde hem, wou hem troosten. zondag was het zover: ik kon niet anders dan tegen hem praten in een gedichtje. ik besefte dat ik in haiku-mood was, ook omdat ik streefde naar een zo groot mogelijke eenvoud. vanuit de basistekst ontwierp ik drie sedoka's, een oude japanse versvorm. dit is het resultaat.

 
voor aylan



en hoe je daar lag

armpjes gedraaid

handpalmen naar boven

je snoet in het zand

voel je de golfjes

de bruisende

brandende golfjes

ze zoenen je

ze aaien je

ze omringen je

de spatjes kietelen je oor



het zand is eindelijk

je zachte bedje

je kan een dutje doen

even maar

plots komen de lichtjes

rare mensen

maken zenuwachtig

een kiekje

dat gaat de wereld rond

maar ach - geeft niet

je was al in de hemel





zondag 6 september 2015




drie sedoka's  




en hoe je daar lag
armpjes gedraaid, handpalmen
naar boven, snoet in het zand
voel je de golfjes
de bruisende brandende
golfjes, ze knuffelen je 


ze aaien je ze 
strelen je, spatjes kietelen
je oor. zand is eindelijk
je zachte bedje  
je kan gerust een dutje doen
voor even, slaap aylan, slaap


plots zijn er lichtjes
rare mensen maken gauw
een fotooke, dat gaat vlug 
de wereld rond, maar 
ach, het geeft niet, je was al
een sterretje aan de hemel



The "Man-yo-shu" collection of ancient poems in the Nara period (710 ~793 include some 4500 poems of joy and sorrow from all walks of life,from the Emperor and aristocrats to farmers sweating in distant provinces and lonely soldiers in the Kyushu island leaving families and sweethearts in the far eastern homeplace.  

The"Man-yo-shu" collection consists mostly of "Choka" and "Tanka" and also includes "Sedo-ka" poems of 5-7-7-5-7-7 syllables and "Bussoku-sekika" of 5-7-5-7-7-7 syllables."Sedoka" is a combined form of two pieces of"Kata-uta"(half poem) of 5-7-7 Syllables.

Uit:INVITATION TO HAIKU, Written by Inahata Teiko, see http://www.kyoshi.or.jp/inv-haiku/birth.htm